Nguồn gốc phương pháp tướng địa

Đất nhà Chu ở phía nam núi Kỳ (ở tỉnh Thiểm Tây ngày nay), là một vùng đồng bằng rộng lớn có địa thế cao, bằng phẳng.Vùng đất bằng phẳng ở trên cao gọi là nguyên, vùng đất bằng phẳng ở dưới thấp gọi là tập. Vùng núi cao không có cản trở gọi là bình, dòng nước trong không ô nhiễm gọi là thanh. Điều này chỉ phương pháp trước tiên phải tìm được vùng đất thích hợp, rồi sau đó mới xem xét hình thế của đất, cuối cùng suy xét xem nguồn nước chảy qua là cát hay hung. Như vậy là đã hoàn tất phương pháp chọn đất để xây dựng đất nước.

Trong “Kinh thi” ghi chép rằng, khi tiên vương của nhà Chu đời đô từ ấp Thai tới ấp Bân, chắt của Hậu Tắc là Công Lưu đã lên núi cao xuống đồng bằng, không quản vất vả để xem xét đất đai. Trong đó có câu nói rằng “Hà dĩ châu chi, duy ngọc cấp dao, bính bổng dung đao”. Trong “Kinh thi” giải thích rằng: Công Lưu trên người đeo ngọc và dao, dùng đao để tự vệ mà lên núi cao, xuống đồng bằng”. Quản Lộ cho rằng, ngọc và dao phải là tên của hai ngọn núi. “Bính bổng dung đao” nghĩa là cửa sông nhỏ hẹp, giống như vỏ kiếm nhỏ (bính bổng) chỉ có thể chứa được thanh đao nhỏ; có nghĩa là cửa sông nhỏ hẹp không đủ chỗ cho con thuyền đi qua. Nội dung của ba câu này nói về việc xem xét đất đai. Tiếp theo có câu “Đi qua trăm con suối”. Dựa vào câu này, có thể biết rằng câu trên là nói về cửa sông.

Trong phương pháp xem xét địa hình thế đất, dùng “phương pháp thổ hội” có thể phân biệt được sinh vật tại ngũ thổ. Thứ nhất là đất ở vùng rừng núi, thích hợp cho động vật có lông mao sinh sống; Thực vật thích hợp là loại có quả màu đen. Người sống ở vùng này phần lớn mọc lông dài và có hình vuông.

Thứ hai là đất ở vùng sông đầm, thích hợp cho động vật có vảy sinh sống, thích hợp với thực vật cho dầu sinh trưởng. Con người sống ở vùng này có nước da đen và trơn mịn.

Thứ ba là đất ở vùng đồi núi, thích hợp cho động vật có lông vũ sinh sống, thích hợp cho thực vật có quả hạch sinh trưởng. Con người sống ở vùng này phần lớn là quần cư và thân hình cao.

Thứ tư là loại đất ở vùng đồng bằng thấp gần nguồn nước, thích hợp cho động vật có vỏ cứng sinh sống, thích hợp cho thực vật họ đậu sinh trưởng; Con người sống ở vùng này phần lớn có nước da trắng nõn và thể chất gầy yếu.

Thứ năm là đất ở vùng đồng bằng rộng lớn và ẩm ướt, thích hợp cho loại động vật có thân hình nhẵn nhụi sinh sống, thích hợp cho loài thực vật sống quần cư sinh trưởng; Con người sống ở vùng này phần lớn có thân thể mập mạp, nhưng chân tay dễ tê liệt.

(467)